Çene ve Diş Cerrahisi

Diş hekimliği cerrahisi nedir?
Ağız boşluğu içinde yer alan yumuşak doku (yanak, damak, dil, dudak gibi) ve sert dokuları (dişler, kemikler) ilgilendiren her türlü rahatsızlığın teşhisini ve cerrahisini lokal anestezi, genel anestezi veya sedasyon anestezisi altında ameliyathane ortamında operasyonlar yaparak gerçekleştiren bir bölümdür.


20 yaş dişi nedir?
Yirmi yaş dişleri diş dizisinin en arkasında yer alan, üçüncü büyük azı dişleridir. Genellikle yirmili yaşlarda süren bu dişler çoğu zaman çenedeki yer darlığı, sürme pozisyonundaki sapma veya ilgili bölgedeki kemik yoğunluğu gibi sebeplerle kısmen çıkmakta (sürmekte) veya çene kemiği içinde gömülü durumda kalmaktadır.


Her 20 yaş dişi çekilmeli midir?
HAYIR, ağızda tamamen sürmüş durumdaki 20 yaş dişleri, rahatça temizlenebilir durumdaysa ve üzerlerinde herhangi bir derin çürük oluşumu yoksa çekilmelerine de gerek yoktur. Ancak diş ipi ve fırçasıyla rahatça temizlenemeyen, üzerlerinde tedavi edilemeyecek durumda çürüğü olan ve yanağa ya da dile doğru sürüp kişinin istemsiz olarak yanağını, dilini ısırmasına yol açan 20 yaş dişlerinin çekilmeleri gerekmektedir.


Her gömülü 20 yaş dişi çekilmeli midir?
HAYIR, ancak kısmen sürmüş olan 20 yaş dişleri rahatça temizlenemedikleri için kolayca çürüyebilmekte, ağızda kötü kokuya sebep olmaktadır. Tamamen kemik içinde kalıp süremeyen 20 yaş dişleri ise hemen yanlarında bulunan ikinci büyük azı dişinin köklerine yaslanarak o dişe zamanla zarar verebilmekte veya kimi zaman etraflarında kist oluşturabilmektedirler.

Bu tip enfekte olup ağrıya ve apseye yol açmaları halinde hemen çekilmeleri gerekirken, herhangi bir sıkıntıya sebep olmuyorsa doktorunuz tarafından kontrol altında tutulmalı ve gerek görülürse çekilmelidirler.

 

Her 20 yaþ diþi, ön diþlerde çapraþýklýða sebep olur mu?
HAYIR, 20 diþleri olmayan kiþilerde de çapraþýklýk görülmektedir. Çünkü tüm diþlerimizin öne doðru hareket etme eðilimi vardýr. Kesici diþler arasýndaki temas bozukluklarýnda çapraþýklýk söz konusu olur. Bunu düzeltmek için tedavi planlanmýþ ve tüm diþlerin geriye hareket ettirilmesi söz konusuysa 20 yaþ diþleri çekilmelidir.


Diþ çekimi sonrasýnda yapýlmasý gereken iþlemler nelerdir?
Çekim yapýlan bölge üzerine yerleþtirilen tampon kanamayý durdurmak içindir. Dolayýsýyla yarým saat süreyle tamponun ýsýrýlmasý gerekmektedir. Bunun yaný sýra 24 saat süreyle çok sýcak yiyecekleri, alkol-sigara ve asitli içeceklerin kullanýlmamasýna özen gösterilmelidir. Çekim sonrasýndaki gece yüksekçe bir yastýkla yatýlmalý ve kesinlikle aðrý kesici olarak aspirin ve benzeri ilaçlar kullanýlmamalý, doktorun önerdiði ilaçlar kullanýlmalýdýr. Eðer cerrahi bir çekim veya zor bir çekim yapýldýysa, çekim yapýlan bölgeye dýþarýdan aralýklý olarak buz uygulanmalýdýr. Buz doðrudan cilde uygulanmamalýdýr.


Cerrahi çekim sonrasý dikkat edilmesi gerekenler
Diþ çekimi sonrasýnda yüksek ateþ, durmayan kanama, kötü koku ve aðrýlý kýzarýklýk ile þiþkinlik þikâyetiniz varsa, diþ çekiminden 4-5 gün geçmesine raðmen tükürükle karýþan kan, þiþlik ve aðýz açmada zorlanma gibi þikâyetler halen devam ediyorsa, derhal doktorunuza baþvurun.


Aðýz içinde; dilde, yanakta, dilaltýnda, damakta oluþan her þiþlik veya renk deðiþikliði tehlikeli bir hastalýða mý iþaret eder?
HAYIR, vücuttaki birçok rahatsýzlýðýn baþlangýç bulgularýnýn ilk görüldüðü yerlerden biri aðýz içidir. Dolayýsýyla bu tip oluþumlarýn takibi yapýlmalý ve eðer ciddi bir rahatsýzlýk bulgusu varsa, gecikmeden tedavisine baþlanmalýdýr.


Diþin kök ucunda kist oluþmuþsa bu diþ her zaman çekilmeli midir?
HAYIR, diþlerin kök uçlarýnda oluþan kistler eðer baþlangýç aþamasýndaysalar diþ çekimine gerek kalmadan tedavileri yapýlabilmektedir. Bunun için bu tip diþlere öncelikle kanal tedavisi uygulanmakta, daha sonra da lokal anestezi altýnda kök ucuna yapýlan cerrahi müdahaleyle problem ortadan kaldýrýlarak diþin uzun süre aðýzda kalmasý saðlanmaktadýr.


Sürmemiþ diþler her zaman çekilmeli midir?
Çene cerrahisinin ortak çalýþtýðý ana bilim dallarýndan biri de ortodonti (eðri diþlerin düzeltilmesi)dir. Gömülü kalmýþ, yani sürememiþ diþlere cerrahi olarak müdahale yapýlýp bir telle baðlanarak, olmasý gereken yere zaman içinde sürdürülmektedir.


Üst çenedeki azý diþlerinden biri çekilmiþ, yeri iyileþmiyor ve yenilen içilen gýdalar burundan geliyorsa ne yapýlmalýdýr?
Üst çenedeki azý diþlerinin kökleri sinüs denilen boþluða çok yakýn ve bu boþluðun içinden yer alýyor olabilirler. Çekim sonrasýnda sinüs aðýz ortamýna açýlabilir. Bu hem koku yapabilir hem de iyileþmeyen bir yaraya sebep olabilir. Bu boþluðun kapatýlmasý ve diþ çekim yerinin iyileþtirilmesi için derhal bir çene cerrahisi uzmanýna baþvurulmasý gerekir.

 

 

Herkese implant yapýlabilir mi?
EVET, implant yapýlýrken en önemli kriter implantýn kemikle kaynaþmasýný engelleyecek sistemik bir rahatsýzlýðýn bulunmamasý ve implant yapýlacak bölgede yeterli kemik desteðinin olmasýdýr. Ancak sistemik yönden diyabet (þeker hastalýðý) gibi iyileþmeyi engelleyecek bir hastalýk, eðer ilaçlarla kontrol altýnda tutuluyorsa, implant uygulanmasý bir engel oluþturmamaktadýr.


Protez yapýlmadan önce aðýzda cerrahi bir hazýrlýk gerekli midir?
Her hastada olmasa da bazý hastalarda protez öncesi cerrahi bir müdahale yapmak gerekli olabilir. Özellikle uzun zaman önce diþlerini kaybetmiþ veya bire yaþtaki hastalarda, aðýzda protezin oturacaðý kemik alan olmayabilir. Kimi zaman da eski protez aðýzda vuruklara ya da birtakým doku düzensizliklerine sebep olabilir. Dolayýsýyla bunlar düzeltilmeden saðlýklý bir ölçü alýp, uygun bir protez yapmak mümkün olmayacaktýr.


Aðýz, çene ve yüz bölgesine herhangi bir darbe geldiðinde yapýlmasý gereken nedir?
Eðer herhangi bir beyinsel hasar yoksa hasta aðýz, çene ve yüz kemiklerinde kýrýk þüphesiyle bir çene cerrahisi uzmanýna yönlendirilmelidir. Gerekli radyolojik tetkikleri yapýlmalý ve eðer çenelerde de kýrýk varsa zaman geçirilmeden radyolojik tedavisine baþlanmalýdýr.


Diþ kaynaklý apselerin (enfeksiyonlarýn) tedavisinde yapýlan en önemli hata nedir?
Diþ kaynaklý apseler aðýz içinde ya da aðýz dýþýnda, içi iltihap dolu þiþlikler olarak karþýmýza çýkmaktadýr. Bu iltihaplý þiþliklerin derhal cerrahi olarak açýlýp, içindeki iltihabýn boþaltýlmasý gerekmektedir. Hastanýn sýklýkla sadece antibiyotik kullanarak kendi kendilerini tedavi etmeye çalýþmalarý, apse direne edilmediði için tedaviyi güçleþtirmektedir.


Aðýz içi cerrahi iþlemler nasýl yapýlýr?
Aðýz cerrahisi ameliyathane koþullarýnda ve steril bir ortamda bu konuda uzman olan kiþiler tarafýndan yapýlmaktadýr. Çoðunlukla lokal anestezinin, yani ilgili bölgenin iðne yapýlarak uyuþturulmasýyla gerçekleþtirilen aðýz içi cerrahi müdahaleler, kimi zaman da hastalara genel anestezi (narkoz) veya sedasyon yöntemiyle yapýlabilmektedir.


Genel anestezi (narkoz) ve sedasyon nedir?
Genel anestezi, hastaya damar içi ilaçlar ve bayýltýcý gaz verilerek narkoz halinin saðlandýðý anestezi tipidir. Çoðunlukla korku ve endiþeli hastalarda, mental retarde (zihinsel engelli) kiþilerde ve lokal anestezinin yeterli olmadýðý vakalarda tercih edilmektedir. Sedasyon ise hastaya sadece damar içi ilaçlar verilere uyur halin saðlandýðý anestezidir. Sedasyonun uyuþturucu etkisi yoktur; dolayýsýyla cerrahi yapýlacak bölgenin uyuþmasý için hastalara ayrýca lokal anestezi de yapýlmaktadýr.